Để hiểu rõ về vị thế của câu lạc bộ bóng đá everton trên bản đồ túc cầu xứ sở sương mù, chúng ta cần quay ngược thời gian về giai đoạn cuối thế kỷ 19.
Lịch sử thành lập và giai đoạn sơ khai của câu lạc bộ bóng đá Everton
Khởi đầu từ St. Domingo FC đến nền móng Goodison Park
Thuộc Vương Quốc Anh và được thành lập vào năm 1878 với tên gọi ban đầu là St. Domingo FC nhằm tạo điều kiện cho các thành viên nhà giáo xứ tham gia thể thao, đội bóng sau đó đã đổi tên thành Everton FC vào tháng 11 năm 1879. Đây là một trong 12 thành viên sáng lập ra Football League – giải VĐQG chuyên nghiệp đầu tiên trên thế giới vào năm 1888 (tiền thân của giải Ngoại hạng Anh sau này).
-
Sân vận động đầu tiên: Ban đầu, đội bóng thi đấu tại công viên Stanley Park, sau đó chuyển sang sân Anfield từ năm 1884 đến năm 1892.
-
Biến cố lịch sử chia tách: Do những tranh chấp về tiền thuê sân với chủ sở hữu John Houlding, ban lãnh đạo đội bóng đã quyết định rời đi. Sự kiện này dẫn đến việc John Houlding thành lập ra Liverpool FC, tạo nên mối duyên nợ thù hận kéo dài hơn một thế kỷ.
-
Mái nhà Goodison Park: Năm 1892, đội chuyển sang Goodison Park – sân vận động được xây dựng mục đích riêng cho bóng đá đầu tiên tại nước Anh, đánh dấu bước ngoặt phát triển độc lập của CLB Everton.
Danh hiệu VĐQG đầu tiên và dấu ấn Dixie Dean
Ngay trong những thập niên đầu tiên, đội bóng đã nhanh chóng khẳng định sức mạnh bằng việc chinh phục các danh hiệu quốc nội đỉnh cao.
-
Chức vô địch đầu tiên (1890/91): Đội xuất sắc vượt qua Preston North End để đăng quang ngôi vương Football League lần đầu tiên trong lịch sử.
-
Kỷ lục bất tử của Dixie Dean (1927/28): Tiền đạo huyền thoại Dixie Dean đã ghi tới 60 bàn thắng chỉ trong một mùa giải VĐQG 1927/28. Đây vẫn là kỷ lục ghi bàn trong một mùa giải bóng đá Anh chưa ai có thể phá vỡ cho đến tận ngày nay.
-
Thành tích trước Thế chiến II: Đội bóng tiếp tục xưng vương vào các mùa giải 1914/15, 1931/32 và 1938/39, khẳng định vị thế của một thế lực hàng đầu.
Vì sao Everton có biệt danh “kẹo bơ”?
Biệt danh “Kẹo bơ” (The Toffees) gắn liền với nét văn hóa ẩm thực đặc trưng tại địa phương từ cuối thế kỷ 19, xuất phát từ sự cạnh tranh giữa hai cửa hàng bán kẹo nổi tiếng nằm gần khu vực thi đấu của đội bóng:
-
Ye Anciente Everton Toffee House: Cửa hàng do bà Ma Bushell làm chủ đã sáng chế ra công thức kẹo bơ Everton nổi tiếng. Loại kẹo này đặc biệt ưa chuộng và được bán cho hàng ngàn cổ động viên trên đường tới theo dõi đội bóng thi đấu tại công viên Stanley Park.
-
Mother Noblett’s Toffee Shop: Khi đội bóng chuyển sang sân vận động Goodison Park, tiệm kẹo Mother Noblett nằm ngay đối diện đã ra mắt loại kẹo bạc hà nhân bơ mang tên “Everton Mints”. Để thu hút người mua, chủ tiệm đã xin phép ban lãnh đạo cho phép phân phát kẹo miễn phí cho người hâm mộ trước trận đấu.
-
Biểu tượng Toffee Lady: Từ hoạt động phát kẹo này, truyền thống “Toffee Lady” đã ra đời. Trước mỗi trận đấu trên sân nhà, một cô gái mặc trang phục cổ điển sẽ đi quanh đường biên và ném những viên kẹo bơ tặng khán đài, trở thành bản sắc văn hóa độc đáo kéo dài hơn một thế kỷ của đội bóng.
Trận derby Merseyside và đại kình địch truyền kiếp Liverpool
Đại kình địch số 1 và lớn nhất trong lịch sử của Everton chính là câu lạc bộ Liverpool FC. Mối duyên nợ này bắt nguồn từ chính biến cố chia tách năm 1892 tại sân Anfield, biến hai đội bóng cùng chung thành phố trở thành những đối thủ không đội trời chung trong trận derby vùng Merseyside (Merseyside Derby) nổi tiếng thế giới.
Trận derby Merseyside sở hữu lịch sử tranh tài liên tục lâu đời nhất ở hạng đấu cao nhất nước Anh (kể từ mùa giải 1962/63 đến nay). Trong quá khứ, cuộc đối đầu này từng được gọi là “Trận derby thân thiện” bởi nhiều gia đình tại thành phố Liverpool có cả CĐV áo xanh lẫn áo đỏ cùng ngồi chung trên khán đài. Tuy nhiên, diễn biến trên sân cỏ lại luôn rực lửa và quyết liệt vượt mức tối đa. Đây chính là cặp đấu ghi nhận số lượng thẻ đỏ nhiều nhất trong lịch sử giải Ngoại hạng Anh.
Đối với người hâm mộ Everton, mỗi trận chạm trán Liverpool không chỉ là cuộc chiến vì 3 điểm, mà còn là màn khẳng định kiêu hãnh về vị thế của đội bóng lâu đời nhất thành phố cảng.
Thời kỳ hoàng kim đỉnh cao trong lịch sử câu lạc bộ bóng đá Everton
Giai đoạn thập niên 1960 và 1980 ghi dấu những trang sử chói lọi nhất, đưa tên tuổi đội bóng vươn tầm châu lục.
Kỷ nguyên Harry Catterick và chiếc cúp FA lịch sử
Dưới sự dẫn dắt của chiến lược gia Harry Catterick trong thập niên 1960, đội bóng đã trình diễn lối chơi vô cùng quyến rũ và hiệu quả.
-
Ngôi vương mùa giải 1962/63 và 1969/70: Đội bóng đăng quang giải VĐQG với lối chơi tấn công thăng hoa, sở hữu bộ ba tiền vệ huyền thoại bộ ba “School of Science” gồm Alan Ball, Colin Harvey và Howard Kendall.
-
Chức vô địch FA Cup 1966: Đội tạo nên cuộc lội ngược dòng kỳ tích khi bị Sheffield Wednesday dẫn trước 2-0 để thắng ngược 3-2 trong trận chung kết tại sân Wembley.
Kỷ nguyên vàng Howard Kendall thập niên 1980
Khi cựu danh thủ Howard Kendall trở lại ngồi vào ghế huấn luyện viên trưởng vào năm 1981, ông đã biến câu lạc bộ bóng đá everton thành thế lực thống trị tuyệt đối.
-
Thống trị bóng đá Anh (1984 – 1987): Đội bóng giành 2 chức vô địch Football League (1984/85, 1986/87) và 1 cúp FA (1984), đập tan sự thống trị tuyệt đối của gã hàng xóm Liverpool.
-
Đỉnh cao Cúp C2 Châu Âu (1984/85): Đội giành danh hiệu châu lục đầu tiên khi đánh bại Rapid Wien 3-1 trong trận chung kết UEFA Cup Winners’ Cup tại Rotterdam. Mùa giải đó, họ chỉ thiếu một chút may mắn để đạt cú ăn ba lịch sử.
-
Thống kê chuyên môn: Hệ thống dữ liệu từ tin tức bóng đá số ghi nhận tập thể năm 1985 của HLV Kendall được đánh giá là một trong những đội hình mạnh nhất lịch sử bóng đá Anh.
Kỷ nguyên Premier League và quá trình chuyển giao thế kỷ
Sự ra đời của giải Ngoại hạng Anh (Premier League) vào năm 1992 mang đến nhiều thách thức lẫn cơ hội cho đội bóng vùng Merseyside.
Danh hiệu danh giá gần nhất và kỷ nguyên David Moyes
Dù gặp nhiều khó khăn về tài chính so với các đối thủ lớn, đội bóng vẫn duy trì được bản lĩnh của một “ông lớn” truyền thống.
-
Chức vô địch FA Cup 1995: Dưới sự dẫn dắt của HLV Joe Royle, đội bóng đánh bại Manchester United 1-0 trong trận chung kết nhờ bàn thắng duy nhất của Paul Rideout. Đây cũng là danh hiệu chính thức gần nhất của đội.
-
Sự ổn định dưới thời David Moyes (2002 – 2013): HLV David Moyes đã biến Everton FC thành một tập thể cực kỳ khó chịu với ngân sách hạn hẹp. Ông giúp đội liên tục nằm trong top 6 và từng giành vị trí thứ 4 mùa giải 2004/05 để lấy vé dự UEFA Champions League.
-
Phát hiện thiên tài Wayne Rooney: Lò đào tạo trẻ của đội đã trình làng thần đồng Wayne Rooney. Bàn thắng tuyệt đẹp của Rooney vào lưới Arsenal năm 2002 khi mới 16 tuổi đã mở ra sự nghiệp của một trong những chân sút vĩ đại nhất nước Anh.
Những bước ngoặt hiện đại và khát vọng vươn tầm
Trong những năm gần đây, đội bóng trải qua nhiều biến động về thượng tầng kiến trúc lẫn băng ghế huấn luyện.
-
Sự xuất hiện của các nhà đầu tư: Việc tiếp quản của tỷ phú Farhad Moshiri từ năm 2016 đã mang lại nguồn lực tài chính mạnh mẽ, giúp đội chiêu mộ nhiều ngôi sao và HLV danh tiếng như Carlo Ancelotti hay James Rodríguez.
-
Duy trì kỷ lục trụ hạng: Đội bóng giữ kỷ lục là một trong những câu lạc bộ thi đấu nhiều mùa giải nhất tại hạng đấu cao nhất nước Anh (hơn 120 mùa giải) và chưa từng bị xuống hạng trong kỷ nguyên Premier League.
-
Dự án Sân vận động mới Bramley-Moore Dock: Đội bóng đang hoàn thiện sân vận động mới hiện đại bậc nhất bên bờ sông Mersey với sức chứa hơn 52.000 chỗ ngồi, hứa hẹn mở ra một chương mới rực rỡ cho CLB Everton.
Kết luận
Nhìn lại chiều dài lịch sử, câu lạc bộ bóng đá everton không chỉ là một đội bóng giàu truyền thống với 9 lần vô địch quốc gia mà còn là biểu tượng kiên cường của bóng đá vùng Merseyside.
Dù trải qua nhiều thăng trầm, bản sắc và tinh thần chiến đấu bền bỉ vẫn luôn là điểm tựa vững chắc để câu lạc bộ bóng đá everton tự tin hướng về tương lai.
Thực tế phũ phàng trong kỷ nguyên bóng đá hiện đại là câu lạc bộ bóng đá everton đã lui về vị thế của một đội bóng tầm trung tại giải Ngoại hạng Anh.
Sự tụt hậu này xuất phát từ những thách thức và nguyên nhân thực tế:
-
Khoảng cách tài chính với nhóm Big Six: CLB Everton hoàn toàn thất thế trong cuộc đua ngân sách thương mại và thu hút ngôi sao so với các ông lớn hàng đầu Premier League.
-
Sai lầm chuyển nhượng và áp lực quy tắc tài chính: Những chiến dịch mua sắm kém hiệu quả khiến đội bóng vướng vào các vi phạm Quy tắc lợi nhuận và bền vững (PSR), nhận án phạt trừ điểm và liên tục gồng mình trong các cuộc đua trụ hạng căng thẳng.
-
Trầm lặng về thành tích: Vị trí quen thuộc của Everton FC suốt nhiều mùa giải qua thường chỉ dừng lại ở nửa dưới bảng xếp hạng, thiếu đi tính cạnh tranh cho các tấm vé tham dự cúp châu Âu.
Dẫu vậy, việc nắm giữ kỷ lục vô tiền khoáng hậu là đội bóng thi đấu nhiều mùa giải nhất ở hạng đấu cao nhất nước Anh (hơn 120 mùa giải) vẫn là niềm tự hào kiêu hãnh của các CĐV. Cùng với điểm tựa là dự án sân vận động mới Bramley-Moore Dock chuẩn bị đi vào hoạt động, người hâm mộ kỳ vọng đây sẽ là bước ngoặt tài chính giúp câu lạc bộ bóng đá everton từng bước vượt qua cái bóng của một “đội bóng tầm trung” để tìm lại ánh hào quang năm xưa.
Nguồn: Sưu tầm
